Φύλλο Εργασίας Α Γυμνασίου «Μεγαλώνουμε και αλλάζουμε» 2 - Παράρτημα Κεντρικής Μακεδονίας

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

Θ.Ε. Α.1 «Μεγαλώνουμε και αλλάζουμε»

2ο δίωρο: ................. ... / ... / 2016

Θ.Ε. Β.1 «Μεγαλώνουμε και αλλάζουμε» ΙΙ. Η Εκκλησία ανοίγεται και εξαπλώνεται

[ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΙΩΡΟΥ: Α. Ο Χριστός - Β. Ο Παύλος - Γ. Οι περίοδος των διωγμών και η ανεξιθρησκία]

 
   

 

Α. Η ανάσταση του Χριστού και το άνοιγμα της χριστιανικής πίστης στον κόσμο   

α. Πρέπει να απαντήσουμε σε ένα βασικό ερώτημα: «Πώς εξηγείται το γεγονός της τεράστιας [i] εξάπλωσης και [ii] επιρροής του Χριστιανισμού σε όλο τον κόσμο;» Διαβάστε τα παρακάτω κείμενα χωρισμένοι σε 3 ομάδες (1 κείμενο κάθε ομάδα) και προσπαθήστε να απαντήσετε στην ερώτηση, βρίσκοντας επιχειρήματα μέσα από το κείμενο.

[αν έχετε άγνωστες λέξεις ή δεν καταλαβαίνετε κάτι στα κείμενα, ρωτάτε χωρίς να διστάσετε!]

1. Η ανάσταση του Ιησού [Μτ 26, 1-10]

anastkair

 

 1Μετά το Σάββατο, τα ξημερώματα της επόμενης ημέρας, η Μαρία η Μαγδαληνή και η άλλη Μαρία ήρθαν να δουν τον τάφο του Ιησού. 2Ξαφνικά έγινε μεγάλος σεισμός, γιατί ένας άγγελος Κυρίου κατέβηκε από τον ουρανό, ήρθε, κύλησε την πέτρα από την είσοδο και καθόταν πάνω της. 3Η όψη του ήταν σαν αστραπή και τα ρούχα του ολόλευκα σαν το χιόνι. 4Τόσο τον φοβήθηκαν οι φρουροί, που άρχισαν να τρέμουν κι έγιναν σαν νεκροί. 5Ο άγγελος είπε στις γυναίκες: «Εσείς μη φοβάστε! Ξέρω ποιον γυρεύετε: τον Ιησού, τον σταυρωμένο. 6Δεν είναι εδώ· αναστήθηκε, όπως το είπε! Ελάτε να δείτε το μέρος όπου βρισκόταν το σώμα του Κυρίου. 7Τρέξτε όμως γρήγορα και πείτε στους μαθητές του: “αναστήθηκε από τους νεκρούς και πηγαίνει πριν από σας, να σας περιμένει στη Γαλιλαία· εκεί θα τον δείτε”. Αυτά είχα να σας πω». 8Οι γυναίκες βγήκαν γρήγορα από το μνήμα με φόβο και με χαρά μεγάλη, κι έτρεξαν να πουν τα νέα στους μαθητές του. 9Καθώς όμως πήγαιναν να πουν τα νέα στους μαθητές του, τις συνάντησε ο Ιησούς, και τους λέει: «Χαίρετε!» Αυτές τον πλησίασαν, έπεσαν στα πόδια του και τον προσκύνησαν. 10«Μη φοβάστε!» τους λέει ο Ιησούς. «Πηγαίνετε να πείτε στους αδερφούς μου να φύγουν για τη Γαλιλαία, κι εκεί θα με δουν».

......................................................................................................................

......................................................................................................................

......................................................................................................................

2. Η αποστολή των μαθητών [Μτ 26, 16-20]

16Οι έντεκα μαθητές έφυγαν για τη Γαλιλαία στο βουνό, όπου ο Ιησούς τους είχε παραγγείλει να πάνε. 17Όταν τον είδαν, τον προσκύνησαν· μερικοί όμως είχαν αμφιβολίες. 18Ο Ιησούς τους πλησίασε και τους είπε: «Ο Θεός μού έδωσε όλη την εξουσία στον ουρανό και στη γη. 19Πηγαίνετε λοιπόν και κάνετε μαθητές μου όλα τα έθνη, βαφτίζοντάς τους στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος 20και διδάξτε τους να τηρούν όλες τις εντολές που σας έδωσα. Κι εγώ θα είμαι μαζί σας πάντα, ως τη συντέλεια του κόσμου». Αμήν.

......................................................................................................................

......................................................................................................................

......................................................................................................................

3. Οι απαρχές της Ορθόδοξης Εκκλησίας, [Η Ορθόδοξη Εκκλησία, Κάλλιστος Ware, σ. 29]

Η ιστορία της χριστιανικής Εκκλησίας αρχίζει με την Πεντηκοστή, καθώς την ίδια μέρα μετά το κήρυγμα του Πέτρου πολλοί άντρες και γυναίκες βαπτίστηκαν και έτσι σχηματίστηκε η πρώτη χριστιανική κοινότητα των Ιεροσολύμων. Πριν περάσει πολύς καιρός, τα μέλη αυτής της κοινότητας διασκορπίστηκαν λόγω του διωγμού που ακολούθησε τον λιθοβολισμό του Στεφάνου. «Πορευθέντες», είχε πει ο Χριστός, «μαθητεύσατε πάντα τά θνη» (Πηγαίνετε και κάνετε μαθητές μου όλα τα έθνη). Υπακούοντας σ’ αυτή την εντολή, κήρυξαν όπου πήγαν, πρώτα στους Ιουδαίους, και πριν περάσει πολύς καιρός και στους εθνικούς. Ο Λουκάς έχει καταγράψει στις Πράξεις των Αποστόλων κάποιες από τις ιστορίες αυτών των αποστολικών ταξιδιών∙ τις άλλες τις διατήρησε η παράδοση της Εκκλησίας. Σε ένα εκπληκτικά μικρό διάστημα, μικρές χριστιανικές κοινότητες ξεφύτρωσαν σ’ όλα τα κύρια κέντρα της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, ακόμη και σε μέρη πέρα από τα σύνορά της.

......................................................................................................................

......................................................................................................................

......................................................................................................................

Β. Η συμβολή του Αποστόλου Παύλου και οι περιοδείες του.

Η μετάδοση του Χριστιανισμού στον εθνικό κόσμο.

 

periodkair α.Πρέπει να απαντήσουμε στο ερώτημα: «Ποια ήταν η συμβολή του αποστόλου Παύλου στο γεγονός της τεράστιας [i] εξάπλωσης και [ii] επιρροής του Χριστιανισμού σε όλο τον κόσμο;» Διαβάστε τα παρακάτω κείμενα χωρισμένοι σε 4 ομάδες (κείμενα 1 και 2 οι ομάδες Ι & II, κείμενα 3 και 4 οι ομάδες ΙIΙ & IV) και προσπαθήστε να απαντήσετε στην ερώτηση στο τέλος του πίνακα, βρίσκοντας στοιχεία μέσα από το κείμενο.

[αν έχετε άγνωστες λέξεις ή δεν καταλαβαίνετε κάτι στα κείμενα, ρωτάτε χωρίς να διστάσετε!]

ΟΜΑΔΕΣ Ι & II- Η ζωή και η προσωπικότητα του αποστόλου Παύλου

1. Ο Παύλος για τη ζωή του πριν τη μεταστροφή του [Φιλ 3, 5-6]

«Γεννήθηκα Ισραηλίτης από τη φυλή Βενιαμίν, Εβραίος γέννημα θρέμμα. Ως προς την εξήγηση του Νόμου ανήκα στους Φαρισαίους, με ζήλο κατεδίωκα την εκκλησία κι ήμουν άμεμπτος σε ό,τι αφορά την τήρηση του Νόμου.»

2. Η μεταστροφή του Αποστόλου Παύλου [Πραξ 22, 4-16]

appmetkair«Την πίστη των χριστιανών την κατεδίωξα μέχρι θανάτου, συλλαμβάνοντας και κλείνοντας στις φυλακές άντρες και γυναίκες, όπως μπορεί να μαρτυρήσει και ο Αρχιερέας και όλο το Μέγα Συνέδριο. Από αυτούς πήρα και επιστολές συστατικές για τους αδελφούς μας τους Ιουδαίους στη Δαμασκό και πήγαινα να φέρω στην Ιερουσαλήμ δεμένους και τους εκεί χριστιανούς για να τιμωρηθούν. Καθώς πήγαινα και πλησίαζα  στη Δαμασκό, ξαφνικά κατά το μεσημέρι άστραψε γύρω μου δυνατό φως από τον ουρανό. Έπεσα στη γη κι άκουσα μια φωνή που μου έλεγε: «Σαούλ, Σαούλ, γιατί με καταδιώκεις;» Κι εγώ απάντησα: «Ποιος είσαι, Κύριε;» Η φωνή μού είπε: «Εγώ είμαι ο Ιησούς ο Ναζωραίος, που εσύ τον καταδιώκεις». Όσοι ήταν μαζί μου είδαν το φως και φοβήθηκαν∙ δεν άκουσαν όμως τη φωνή εκείνου που μιλούσε. Εγώ είπα: «Τι να κάνω, Κύριε;» Τότε ο Κύριος μού απάντησε: «Σήκω και πήγαινε στη Δαμασκό. Εκεί θα μάθεις όλα όσα σου όρισε ο Θεός να κάνεις». Καθώς δεν έβλεπα από τη λαμπρότητα του φωτός εκείνου, μ’ έπιασαν από το χέρι αυτοί που ήταν μαζί μου και με οδήγησαν στη Δαμασκό. Εκεί ζούσε κάποιος Ανανίας, άνθρωπος που ακολουθούσε πιστά όσα λέει ο Μωσαϊκός Νόμος, και τον τιμούσαν όλοι οι Ιουδαίοι που κατοικούσαν στη Δαμασκό. Αυτός ήρθε να με συναντήσει, στάθηκε μπροστά μου και μου είπε: «Σαούλ, αδελφέ μου, απόκτησε πάλι το φως σου». Κι εγώ την ίδια στιγμή βρήκα το φως μου και τον κοίταξα. Κι αυτός μου είπε: «Ο Θεός των πατέρων μας σε διάλεξε να γνωρίσεις το θέλημά του, να δεις εκείνον που το εκπλήρωσε και να ακούσεις τη φωνή από το ίδιο του το στόμα. Γιατί εσύ θα γίνεις μάρτυράς του, και θα μαρτυρήσεις σε όλους τους ανθρώπους αυτά που είδες και άκουσες. Και τώρα, τι καθυστερείς, σήκω και βαφτίσου και ομολόγησε ότι αυτός είναι ο Κύριος, για να καθαριστείς από τις αμαρτίες σου.»

Καταγράψτε τις κρίσιμες στιγμές της ζωής του αποστόλου Παύλου, συμπληρώνοντας τις φράσεις:  α. Γεννήθηκα: .......................................................................................

β. Ανήκα: .........................................................................................................

γ. Κατεδίωκα: ...................................................................................................

δ. Πηγαίνοντας στη Δαμασκό: ................................................................................

.......................................................................................................................

.......................................................................................................................

ε. Ο Ανανίας μου είπε: .........................................................................................

.......................................................................................................................

.......................................................................................................................

ΟΜΑΔΕΣ ΙΙI & IV - Το κήρυγμα του αποστόλου Παύλου σε Ιουδαίους και εθνικούς (ειδωλολάτρες)

3. [Εφ 2, 14-15]

14ατςγρστινερνημν, ποισαςτμφτερανκατμεστοιχοντοφραγμολσας,15τνχθραν, ν τσαρκατοτννμοντνντολννδγμασικαταργσας, νατοςδοκτσναυτεςνακαινννθρωπονποινερνην.

14Αυτός (ο Χριστός) πραγματικά είναι για μας η ειρήνη. Αυτός έκανε τους δύο αντιμαχόμενους κόσμους ένα λαό και γκρέμισε με τον σταυρικό του θάνατο ό,τι σαν τείχος τούς χώριζε και προκαλούσε έχθρα μεταξύ τους. 15Κατήργησε δηλαδή τον ιουδαϊκό νόμο των εντολών και των διατάξεων, για να δημιουργήσει με το έργο του από τα δύο εχθρικά μέρη (από τους Ιουδαίους και τους εθνικούς) μία νέα ανθρωπότητα, φέρνοντας την ειρήνη.

4. [Γαλ 3, 26-28]

26πντεςγρυοΘεοστεδι τςπστεωςνΧριστ᾿Ιησο· 27σοιγρεςΧριστνβαπτσθητε, Χριστννεδσασθε. 28οκνι᾿ΙουδαοςοδΕλλην, οκνιδολοςοδλεθερος, οκνιρσενκα θλυ·πντεςγρμεςεςστενΧριστ᾿Ιησο.

26Είστε, λοιπόν, όλοι παιδιά του Θεού, αφού πιστεύετε στον Ιησού Χριστό. 27Κι αυτό, γιατί όσοι βαφτιστήκατε στο όνομα του Χριστού, έχετε ντυθεί το Χριστό. 28Δεν υπάρχει πια Ιουδαίος και ειδωλολάτρης, δεν υπάρχει δούλος και ελεύθερος, δεν υπάρχει άντρας και γυναίκα· όλοι σας είστε ένας, χάρη στον Ιησού Χριστό. 

Γράψτε τα βασικά σημεία του κηρύγματος του αποστόλου Παύλου, συμπληρώνοντας τις φράσεις:

3α. Ο Χριστός είναι: ............................., γιατί ......................................................

3β. Ο Χριστός γκρέμισε: ................................................................................. . Με ποιον τρόπο; ......................................................................................................

3γ. Ο Χριστός δημιούργησε: ..................................................................................

4δ. Οι Χριστιανοί είναι: ..................................................., γιατί; .............................

4ε. Ανάμεσα στους Χριστιανούς δεν υπάρχει η διάκριση σε:......................................................... ........................................................, αλλά όλοι είναι: .................................................. χάρη στον: .................................

 

Γ.Από τους διωγμούς και το μαρτύριο στη δικαίωση των Χριστιανών

και την ανεξιθρησκία (ελευθερία επιλογής πίστης και θρησκείας)

 

α. ALEΞΑΜΕΝΟC CΕΒΕΤΕ ΘΕΟΝ

 anakairΣτα ανάκτορα του Παλατίνου λόφου της Ρώμης, σε θάλαμο που οι αρχαιολόγοι χαρακτηρίζουν ως στρατώνα της ανακτορικής φρουράς ή σχολείο όπου φοιτούσαν έφηβοι ευγενών οικογενειών, βρέθηκε ακιδογράφημα πάνω σε τοίχο που χρονολογείται λίγο μετά το 200 μ.Χ. Παριστάνει έναν σταυρωμένο ιπποκέφαλο άντρα με συνοδευτική επιγραφή. Προφανώς ο Αλεξάμενος είναι χριστιανός ρωμαίος στρατιώτης ή φοιτητής, ελληνικής καταγωγής, καθώς το όνομα Αλεξάμενος είναι μακεδονικό. Αυτός που χάραξε την επιγραφή ήθελε να γελοιοποιήσει τον Αλεξάμενο.

β. Ο ιστορικός Σουητώνιος (69/75 – 130 μ.Χ.) για τους διωγμούς

•  για τον Κλαύδιο (41-54 μ.Χ.): «Εξόρισε από τη Ρώμη τους Ιουδαίους, διότι έκαναν συνεχώς ταραχές με υποκινητή τον Χριστό.» (Σουητώνιος, Βίος Κλαυδίου)

•  για τον Νέρωνα (54-68 μ.Χ.): «Τσάκισε τους χριστιανούς με θανατικές καταδίκες, μια ράτσα ανθρώπων που ανήκαν σε μια νέα και κακοποιό δεισιδαιμονία.» (Σουητώνιος, Βίος Νέρωνα)

γ. ΔΙΩΓΜΟΙ και ΜΑΡΤΥΡΕΣ: παρουσίαση διαφάνειες 9-17 [μουσική υπόκρουση: «Πού πας καραβάκι;»]

1. Σημείωσε χαρακτηριστικές 3 σκηνές από την παρουσίαση που σου έκαναν εντύπωση.  
 
 
2. Πώς εξηγείς το γεγονός ότι οι μάρτυρες άντεξαν σε τόσο φρικτά βασανιστήρια (μαρτύρια);  
3. Βλέποντας τις σκηνές από την παρουσίαση, ποιο περιεχόμενο αποκτούν πλέον οι λέξεις «μαρτύριο» και «μάρτυρας»;

Μαρτύριο σημαίνει να: .................................................

..............................................................................

Μάρτυρας είναι αυτός που: ............................................

..............................................................................

4. Σε κάποιες παραστάσεις η εκκλησία εικονίζεται σαν ένα καράβι. Άκουσε πάλι το τραγούδι «Πού πας, καραβάκι, με τέτοιον καιρό;» και φτιάξε τις δικές σου μεταφορές, προσπαθώντας να συνδέσεις τις υπογραμμισμένες λέξεις με στιγμές από την πορεία της εκκλησίας την περίοδο των διωγμών.

Πού πας, καραβάκι[1], με τέτοιον καιρό;

Σε μάχεται η θάλασσα[2], δεν τη φοβάσαι;

Άνεμοι σφυρίζουν[3] και πέφτει νερό,

πού πας, καραβάκι, με τέτοιον καιρό;

«Για χώρα πηγαίνω πολύ μακρινή[4].

Θα φέξουνε φάροι[5] πολλοί να περάσω.

Βοριάδες, νοτιάδες θα βρω, μα θα φτάσω

με πρίμο αγεράκι, μ’ ακέριο πανί.»

Κι οι κάβοι[6] αν σου στήσουν τη νύχτα καρτέρι;

Απάνω σου αν πέσει το κύμα θεριό[7]

και πάρει τους ναύτες και τον τιμονιέρη;

Πού πας, καραβάκι, με τέτοιον καιρό;

[1] εκκλησία

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

στ. Το Διάταγμα των Μεδιολάνων (313 μ.Χ.)

«Εγώ, ο Αύγουστος Κωνσταντίνος, κι εγώ, ο Αύγουστος Λικίνιος, αποφασίσαμε να δώσουμε και στους χριστιανούς και σε όλους την ελευθερία να ακολουθήσουν όποια θρησκεία θέλουν. […] Τώρα ελεύθερα και απλά μπορεί καθένας από εκείνους που πρεσβεύουν τη θρησκεία των χριστιανών να τη διατηρεί χωρίς καμιά ενόχληση […] Έχει δοθεί η εξουσία αυτή και σε όσους άλλους θέλουν να ακολουθούν τη λατρεία και θρησκεία της αρεσκείας τους, κατά τρόπον ώστε να μπορεί καθένας να προτιμά και να υπηρετεί οποιανδήποτε θρησκεία θέλει. Αυτό γίνεται, για να μη φαίνεται ότι κάποια λατρεία ή θρησκεία μειώνεται στο ελάχιστο από εμάς.»

[Ευσέβιος, Εκκλησιαστική Ιστορία Χ, 5, 1-14]

 
   

 

ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ

 
   

 

α. Στο 1ο φύλλο εργασίας το «καραβάκι» και το ταξίδι του στη μανιασμένη θάλασσα συνδέθηκε με το πέρασμά σου σε ένα νέο κύκλο ζωής, το Γυμνάσιο. Τι έμαθες, κυρίως για το «πώς πρέπει να αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες που εμφανίζονται κάθε φορά που περνάμε σε ένα νέο κύκλο στη ζωή μας», από την πορεία της εκκλησίας στα πρώτα της βήματα;

β. Ποια ή ποιος θέλει να ψάξει πληροφορίες για τη ζωή και το έργο του άγιου Παχώμιου και του  Μεγάλου Βασιλείου και να τις παρουσιάσει στο επόμενο μάθημα;